Triangel‎ > ‎

Ouderparticipatie in Triangel

Ouderparticipatie in GO! Freinetschool Triangel in Booischot.

Een beetje geschiedenis

Toen Célestin Freinet op 1 januari 1920 zijn onderwijzersloopbaan startte in het gemeenteschooltje van Bar-sur-Loup, een klein dorp in de Alpes-Maritime in de buurt van Nice, was zijn pedagogische aanpak revolutionair.

Voor Freinet was het onontbeerlijk om de leefwereld van de kinderen te kennen, want dat was de vertrekbasis van zijn onderwijs. Het was belangrijk om, naast het kennen van de interesses van de kinderen, ook meer te weten te komen over de familiale leef- en werkomstandigheden van de kinderen. Daarom werden er uitstappen gepland naar de kinderen thuis, werden ouders uitgenodigd in de klas om over hun beroep te komen vertellen, hun hobby’s te tonen of over hun problemen en zorgen te komen praten. Freinet wou dat de zoon van de notaris en de zoon van de lokale schaapherder, allebei aan hun trekken konden komen in zijn klas. Dit met hun specifieke sociaal-culturele achtergrond en verschil in opvoeding. En met wederzijds respect, waardering en begrip voor elkaars situatie.  In de eerste plaats werden ouders dus bij het schoolleven betrokken om de kinderen, vertrekkend vanuit hun natuurlijk thuismilieu, beter onderwijs te kunnen verschaffen.

In de tweede plaats werden ouders bij het schoolleven betrokken om, vanuit de kennis en het kunnen van de ouders, meer deskundigheid in de klas te brengen. Freinet vond het heel belangrijk  om via ouders deskundigheid in de klas te brengen. Ouders werden uitgenodigd om in de klas mee te werken aan werkstukken en onderwerpen waar ze deskundig in waren. Bezoeken thuis bij de kinderen hadden eveneens heel dikwijls de bedoeling om deskundigheid te zoeken. En de soort deskundigheid gaat heel ruim: een taart bakken met een mama, op bezoek bij een papa smid, een papa boekhouder inschakelen bij rekenproblemen, … .

Anderzijds was Freinet zeer duidelijk over zijn pedagogiek en duldde daarin geen inmenging . Hij verdedigde zijn aanpak met hand en tand. Zo kwam er, toen hij begin van de jaren ’30 in Saint-Paul les gaf, heel wat tegenstand tegen zijn pedagogische concept. Verzet dat kwam van een deel van de ouders, de overheid en de kerk. Uit protest heeft Freinet toen de publieke school verlaten. Hij richtte, samen met zijn vrouw Elise, een eigen school op in Vence waar hij wel zijn pedagogische principes kon uitvoeren. 

Freinetonderwijs in Vlaanderen

Bij het ontstaan van het Freinetonderwijs in Vlaanderen hebben ouders een belangrijke rol gespeeld.  Vooral in het Leuvense waren zij dikwijls initiatiefnemers bij de opstart van nieuwe Freinetscholen. Het was dan ook evident dat heel wat taken, ook pedagogische en organisatorische, door hen werden gedaan. Dat was een noodzaak, omdat Freinetscholen, en ook andere methodescholen zoals De Buurt in Gent, privé initiatieven waren,  opgestart als een soort 'experimenteel project' en soms nog niet erkend door het ministerie van onderwijs. Ouders waren ook werkgever en inrichtende macht, wat dikwijls bevoegdheidsconflicten en verschillende pedagogische visies met zich meebracht.

Achtentwintig jaar geleden startte men in het stadsonderwijs van Gent met een eerste Freinetschool. En op 1 september 1995 startte Freinetschool Triangel als eerste Freinetschool onder de vleugels van de Algemene Raad van het GemeenschapsOnderwijs (ARGO), wat nu het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap is geworden.

De initiatiefnemers van de oprichting van Triangel waren 3 leerkrachten en een aantal gemotiveerde ouders. Er waren meerdere redenen om te starten met deze nieuwe school. De leerkrachten en een deel ouders die mee deze school uit de grond stampten, kwamen van de toenmalige  Freinetschool De Wip in Wezemaal. Enerzijds waren er daar problemen met het gebouw en anderzijds was er op pedagogisch vlak onenigheid tussen de inrichtende macht (ouders) en een deel van het team.  Daarnaast was het de oprichters van Triangel vooral te doen om de drempel van het Freinetonderwijs te verlagen en een school te zijn voor ieder kind, ongeacht zijn culturele of sociale afkomst.

Een bewuste keuze

In Booischot stonden leegstaande schoolgebouwen van het GO!. Dit heeft de keuze voor het GO!  bevorderd. Maar die keuze was zeker ook een bewuste keuze. Men koos voor een inrichtende macht die gefinancierd wordt door de overheid, voor een school waar het pedagogisch beleid in handen van het team berust en waar kwaliteitsvol Freinetonderwijs het streefdoel was . Dit werd met zoveel woorden vastgelegd in het pedagogisch project. Maar natuurlijk werden er ook garanties gevraagd aan de inrichtende macht om in de eerste plaats als Freinetschool te kunnen blijven functioneren, met in achtneming van alle wettelijke bepalingen die voor alle scholen van het GO! gelden. En er werden ook  mogelijkheden gezocht om ouders effectief bij het schoolgebeuren te betrekken. Dit dan op de wijze zoals ook Célestin Freinet het voor ogen had: nml enerzijds om ouders bij het schoolleven te betrekken om de kinderen, vertrekkend vanuit hun natuurlijk thuismilieu, beter onderwijs te kunnen verschaffen en anderzijds om vanuit de kennis en het kunnen van de ouders, meer deskundigheid  in de school te brengen.

Concreet in Triangel

In Triangel geldt het uitgangspunt: wie mee verantwoordelijkheid draagt, kan mee beslissingen nemen. Eigenlijk is dit te vergelijken met hoe er ook met de kinderen gewerkt wordt: vrijheid vereist verantwoordelijkheid. 

In Triangel kiezen we niet voor een afzonderlijke 'oudervereniging' waarin ouders samen zitten en voorstellen, kritieken en bravo’s kunnen formuleren. Dit gebeurt dan meestal aan de zijlijn, als een aparte vereniging die een eigen leven gaat leiden. Voor de rest wordt zo ’n oudervereniging in traditionele scholen vooral ingeschakeld om benefietactiviteiten te organiseren die de kassa van de 'Vriendenkring' moet spijzen.

In Triangel kiezen we voor een geïntegreerde ouderwerking. Hiervoor is een structuur opgezet zodanig dat iedere ouder die dit wenst, zich kan inschakelen in de schoolwerking. En dit op het niveau waar hij of zij zich het beste voelt. Dat gaat van een klusje komen doen in de tuin, mee gaan zwemmen met de kleuters, deelnemen aan een klasactiviteit, deskundige steun verlenen bij een werkstuk of project, deel uitmaken van een werkgroep (atelier, nieuwsbrief, domein ...), deelgroepverantwoordelijke zijn, tot en met zich verkiesbaar stellen voor de schoolraad. De schoolraad die binnen Freinetschool Triangel zowat de functie vervult van lokaal schoolbestuur. Maar veel ouders kiezen vooral voor een betrokkenheid in de klas van hun kinderen. Op dat niveau spreekt het voor zich dat het steeds de klasleerkracht, de uiteindelijke verantwoordelijke voor de klas, is die bepaalt wie, wat, wanneer kan doen in haar of zijn klas.

Daarnaast is er voor ouders in Triangel de mogelijkheid om enerzijds hun mening kenbaar te maken en anderzijds hebben zij het recht om geïnformeerd te worden. Ook daarvoor bestaan er geëigende kanalen zoals de rapportgesprekken, de deelgroepen en de openschoolraad. De rapportgesprekken gaan over de individuele evolutie van individuele kinderen in de klasgroep en school, de deelgroepen gaan over de algemene klaswerking en in de openschoolraad gaat het meer over de algemene schoolwerking.

In geval er suggesties, bedenkingen, kritieken of felicitaties zijn t.o.v. individuele personen, gaan wij er van uit dat deze best besproken worden tussen de rechtstreeks betrokkenen. Indien er bv opmerkingen, vragen, suggesties, bravo's of kritieken zijn naar een bepaald personeelslid, dan kan je als ouder steeds naar hem/haar toe stappen en een afspraak maken om daarover te praten. Meestal worden de problemen op deze manier opgelost, tot voldoening van alle partijen. 

Indien ouders vinden dat ze geen gehoor krijgen bij de betrokken persoon, kunnen ze zich wenden naar een andere verantwoordelijke.  Intern kunnen de volgende stappen gezet worden:

Leerkrachten en andere werknemers van de school => Coördinator => schoolraad

Indien er voor de ouders geen afdoende antwoord komt op de gestelde vragen kan men zich nadien wenden tot de inrichtende macht nml de Algemeen Directeur van Scholengroep 5. En natuurlijk zijn er nog verdere mogelijkheden: de Afgevaardigd Bestuurder van het GO!, de Voorzitter van de Raad van het GO!, de Minister van Onderwijs en de Raad van State.

Bedankt!

Heel wat ouders nemen een engagement in Triangel. Bij sommigen is dat een zeer zichtbaar en/of hoorbaar engagement: deelnemen aan de vergaderingen, geven van ateliers, deel uit maken van een werkgroep, lid zijn van de schoolraad. Anderen blijven liever op de achtergrond en steken graag een handje toe in de tuin, zorgen voor de dieren of zorgen er voor dat de soep op de school geraakt. Aan allen nogmaals hartelijk dank!

Vanuit onze visie dat Triangel een school wil zijn voor ALLE kinderen, is er voor de ouders echter geen verplichting om zich in de school te engageren. Ook kinderen waarvan de ouders omwille van omstandigheden zich niet kunnen of zich niet willen engageren zijn welkom in Triangel.

Echter: hoe meer we kunnen rekenen op de medewerking van de ouders, hoe beter onderwijs we aan de kinderen kunnen verstrekken.

Comments