GO! Freinetschool Triangel wenst een school voor alle kinderen te zijn. Toch stellen wij vast dat geen enkele school pestvrij is. Daarom zetten wij in op een positieve school- en klasomgeving waar iedereen zich veilig voelt. Zo voorkomen en beperken we pestsituaties.
 

 Conflicten bespreekbaar maken in de praatronde
  

Wij hanteren in onze dagelijkse klaswerking werkvormen, zoals de praat- en afsluitronde die o.a. conflicten of meningsverschillen bespreekbaar willen maken. We tonen aan dat conflicten of meningsverschillen deel uitmaken van het leven. We leren de kinderen hoe ze ermee kunnen omgaan.

​

Door de conflicten stap voor stap te analyseren leren we kinderen empathie verwerven, beter communiceren en gericht naar oplossingen zoeken. Er wordt geoefend in durven neen zeggen en in leren luisteren naar elkaar. Gevoelens worden onderzocht. De verschillende effecten van woorden en daden worden in kaart gebracht. Op het einde van een bespreking wordt telkens gezocht hoe we dergelijke situaties in de toekomst anders en beter kunnen aanpakken. Er wordt een concreet besluit geformuleerd of onderlinge afspraken gemaakt.

​

Het is belangrijk om conflicten of pesterijen niet als een probleem van het kind te zien. Met de vinger wijzen en naar schuldigen zoeken, brengt geen oplossing. Beter is te denken dat de kinderen nog bepaalde vaardigheden missen, die gewoon geleerd moeten worden. Met gerichte stappen worden concrete doelen gesteld en leert het kind en zijn omgeving eigen gedrag te reguleren. Deze constructieve benadering beoogt positieve effecten.

​

Klasraad en praatraad

​

In GO! Freinetschool Triangel zijn de klasraad en de praatraad courante werkvormen. Naast de dagelijkse praatronde wordt deze specifieke kring één keer in de week (klasraad) of om de twee weken (praatraad) georganiseerd. In een klasraad wordt de volledige klasorganisatie besproken. Op de praatraad wordt de schoolorganisatie besproken. Het zijn de democratisch organen van de coöperatie. Er worden afspraken gemaakt, ideeën uitgewisseld, plannen gemaakt. Er worden pluimen en wrevels besproken. Er wordt effectief besproken hoe het samenleven telkens opnieuw anders en beter kan. Welke regels en afspraken nodig zijn om de klas/school effectief draaiende te houden. Welke zaken besproken moeten worden opdat het geheel veilig en constructief zou zijn. Want de klas/school is van iedereen. Zorgen voor elkaar is dus van essentieel belang.  

​

Coöperatief werken

​

Coöperatief werken gaat bij ons niet louter over het samenwerken an sich, maar veeleer over een manier van zijn. Het betekent dat elk kind zich gewaardeerd mag voelen om wie hij/zij is. Zijn/haar werk staat niet los van de rest. Wat hij/zij doe heeft ook een relevantie voor de klas en het werk van die klas. Zijn/haar deelname is belangrijk. Zijn/haar talent is inzetbaar voor het groter geheel. Dergelijke positieve grondstroom kan pesten niet voorkomen maar versterkt zeker mogelijke voorwaarden. 

​

Het kind voelt dat hij/zij serieus wordt genomen. Niets is echt vrijblijvend. Zijn/haar tekening wordt bekeken. Zijn/haar tekst wordt gelezen. Zijn/haar rekenonderzoek komt aan het bord. Hij/zij krijgt verantwoordelijkheden die hij/zij wil nakomen. Hij/zij wordt uitgedaagd om zijn/haar werk te verdiepen en uit zichzelf te treden. De groep stimuleert dat proces door kritische vragen te stellen. Vragen die niet oordelen maar verrijken. Vragen die enkel gesteld worden in een klas waar veiligheid en begrip zo evident zijn dat ze niet geschonden worden. En als dat wel gebeurt, wordt daar direct gepast op gereageerd.   

​

Heterogene groepen

​

Respect en zorg voor elkaar is ook vaker voelbaar in heterogene groepen. Oud helpt jong. Iedereen kan iets maar niemand kan alles. Een gemengde groep leert kinderen vanzelf hulpvragen stellen en zorgen voor elkaar. De jas van een kleuter dichtritsen, een tekst voor iemand uitschrijven, de verfborstels samen uitspoelen. Wie in jaarklassen lesgeeft streeft vaker naar algemeenheden en normering. Differentiatie blijft er beperkt. Het leerpakket komt op de voorgrond ten koste van de leerlingen zelf. Er zal onnodige concurrentie optreden en wie uitvalt zal al snel volledig de rol moeten missen. In graadsklassen (lagere school) of classe-unique (kleuters) zijn de verschillen dermate groot dat ze geen onnodige aandacht kunnen krijgen. Ze worden als normaal ervaren. Anders zijn is niet echt een probleem.   

​

Inzetten op diversiteit

​

Inzetten op diversiteit en het wegwerken van concurrentie is ook een maatschappelijk standpunt. In de huidige maatschappij die we nu kennen, gaat het te vaak over winst en de competenties om die te maken. Leerlingen worden dan makers van hun eigen geluk en het onderwijs zet in op individuele leertrajecten. De kloof tussen wie slaagt en faalt is daardoor nog vergroot. We normeren, meten en labellen er op los maar zonder positief resultaat. GO! Freinetschool Triangel kiest liever voor coöperatief werk in diverse groeperingsvormen. De verschillen tussen kinderen hoeven geen barrière te zijn. Het zijn kansen richting inclusief onderwijs.  

​

Emancipatie en democratisch onderwijs

​

De dynamiek in een klasgroep is best wel een complex verhaal. Werken aan een positief klimaat is niet overal even evident. Het spreekt voor zich dat de leerkracht hier een cruciale rol in speelt. Hij/zij staat garant voor dit veilig klasklimaat. Hij/zij stimuleert en bekrachtigt. Hij/zij staat model en toont voor. Een Freinetschool is geen vrijplaats voor willekeur of vrij kiezen zonder meer. Soms wordt verkeerdelijk begrepen dat enkel sterke en mondige kinderen bij ons hun plaats verdienen. Onze school wil er zijn voor iedereen en zet extra in op emancipatie en democratisch onderwijs. De onderwijzer bewaakt en stuurt bij waar nodig. Vanuit een groot respect voor zijn/haar leerlingen en zijn/haar vak zal hij/zij zonder therapeutiserend te werken kinderen hoger en verder vooruit brengen. De afkomst of de rugzak die ze meedragen, speelt daarbij geen enkele rol. De school moet terug school worden. Een plaats waar effectieve leertijd zijn plaats opeist. Een plaats waar niet vanuit verschillen of tekorten wordt gedacht. Maar een plaats waar we vanuit de kansen en de passie willen vertrekken. Enerzijds wordt er rekening gehouden met de leefwereld van het kind. Anderzijds moet het kind die leefwereld ook kunnen achterlaten. Zijn thuissituatie of achtergrond mag zijn of haar kansen niet bepalen. Ons onderwijs moet emanciperend werken voor alle leerlingen.  

​

Motivatie en betrokkenheid

​

Betrokkenheid en motivatie moet gekoppeld worden aan het kind én aan de leerstof. De leerkracht staat tussen beide en fungeert als doorgeefluik. Wie na een ruzie op de speelplaats de klas binnenkomt, kan moeilijk direct aan het werk. Er wordt tijd genomen om het conflict te bespreken of er wordt afgesproken wanneer het later op de dag een plaats kan krijgen. Een leerkracht vertrekt altijd vanuit ‘de tegenwoordige tijd’. Het kind en zijn context is wat hij binnenkrijgt. De stabiele volwassene zal zijn leerling dus altijd met de glimlach ontvangen. Een schouderklop en een handdruk. Maar daarna moet hij/zij ook verder. De leerling moet zijn eigen leefwereld kunnen ontstijgen. De school moet een fysieke ruimte blijven waar vorming en onderzoek voorop staan. Het kind moet ook ervaren dat zijn emoties of zijn welbevinden niet alles bepalend zijn. Dat hij/zij ze ook mag afleggen eens hij die klas binnenkomt. De leerkracht waarborgt in die context enkel een veilige leeromgeving. Over de problemen thuis of de ruzies na de klasuren wordt niet gesproken. Het kind hoeft het althans niet te doen. Het kan en mag. Maar het moet niet.  

​

Actief pluralisme  

​

Onze school promoot het actief pluralisme. Waarden en normen komen binnen via concrete verhalen en situaties die zich aandienen. We willen democratie naar zijn essentie herleiden en het fysiek gegeven van de school heruitvinden. Telkens opnieuw. Ons onderwijs moet kinderen niet klaarmaken voor de maatschappij. Ons onderwijs moet kritische kinderen leveren die in staat zijn een nieuwe maatschappij te creëren. Dergelijk onderwijs is niet normenvrij. Dergelijk onderwijs kiest voor algemene vorming waar burgerzin en maatschappijkritiek hun plaats krijgen. GO! Freinetschool Triangel staat niet los van de wereld, maar in de wereld. Ze durft kleur bekennen en standpunten innemen. 

  

Sterke ouderparticipatie

​

Als laatste kan hier onze sterk uitgewerkte ouderparticipatie genoemd worden. Onze ouders worden betrokken in de werking van de school zoals dit door Célestin Freinet zelf werd beschreven. Enerzijds om via het betrekken van de ouders bij klasactiviteiten, schoolactiviteiten, praktische hulp, organisatie van feesten, … de leefwereld van de kinderen beter te leren kennen om nog beter op hun interesses en belangstellingspunten te kunnen inspelen. Anderzijds door kennis en expertise van de ouders te gebruiken om aan de kinderen beter onderwijs te kunnen verschaffen. Via de schoolraad, die om de 4 jaar democratisch wordt samengesteld, kunnen de ouders ook betrokken worden bij het beleid van de school. De schoolraad overlegt, doet voorstellen en heeft informatierecht.  

​

Contacten tussen ouders, leerkrachten en coördinator kunnen steeds na afspraak. Daarnaast geven de kapstokrapporten een breed beeld van het kind. Samen met ouders gaan de teamleden op zoek naar de kwaliteiten en de sterktes van het kind en wordt gezocht welke ondersteuning er eventueel nodig is. Ook de sociale emotionele ontwikkeling komt in de gesprekken en de rapporten duidelijk aan bod. Vragen en/of bezorgdheden worden gehoord.

 

Heeft Triangel (g)een pestbeleidsplan?

​

Er is geen opsomming van tools gemaakt of van specifieke werkkaarten die onze scholen pestvrij moeten maken. Er werd wel geschetst op welke onderstroom wij willen werken. In welk nest onze kinderen school mogen lopen. GO! Freinetschool Triangel is ervan overtuigd dat deze aanpak meer rendeert dan welke anti-pestcampagne dan ook. Een project van een week. Een interview op tv. Het brengt pesten even onder de aandacht om daarna terug even snel te verdwijnen.

​

 Valt er voor ons dan niets meer te leren? Mogen we de ogen sluiten en op onze lauweren rusten? Heel zeker niet. Wij kiezen voor een specifiek project dat zelden of nooit af is. Emancipatie en coöperatie zijn grote woorden die dagelijkse reflectie verdienen. Tijdens de teamvergaderingen, de Freinetcoachingen, de talrijke navorming of in de coachinggroepen wordt dit debat met het team verder gevoerd.

​

Deze en andere werkvormen zijn legio in GO! Freinetschool Triangel. Ze moeten niet uitgevonden worden als er zich plots een probleem voordoet. Kinderen moeten weten dat ze ten allen tijde mogen spreken en dat er zal geluisterd worden. Dat het normaal is om je gevoelens bespreekbaar te maken.